<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X58n1030"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1030 花严念<persName>佛</persName>三昧论</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1030 花严念<persName>佛</persName>三昧论</title> <author>淸 彭际淸述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">58</idno>.<idno type="no">1030</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">花严念<persName>佛</persName>三昧论</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-06T14:05:32"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0713c" n="0713c"/> <lb ed="X" n="0713c01"/> <lb ed="X" n="0713c02"/> <lb ed="X" n="0713c03"/> <lb ed="X" n="0713c04"/> <lb ed="X" n="0713c05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1030-A 花严念<persName>佛</persName>三昧论叙</cb:mulu><head>No. 1030-A <lb ed="X" n="0713c06"/><lb ed="R104" n="0168a01"/> 花严念<persName>佛</persName>三昧论叙</head> <lb ed="X" n="0713c07"/> <lb ed="X" n="0713c08"/><lb ed="R104" n="0168a02"/><p xml:id="pX58p0713c0801">大乘起信论云。一切众生不名为觉。以从本来念念 <lb ed="X" n="0713c09"/><lb ed="R104" n="0168a03"/>相续。未曾離念。念者不觉也。<persName>佛</persName>者觉也。念<persName>佛</persName>者以觉 <lb ed="X" n="0713c10"/><lb ed="R104" n="0168a04"/>摄不觉也。念<persName>佛</persName>三昧者。以觉摄不觉。入于正觉海也。 <lb ed="X" n="0713c11"/><lb ed="R104" n="0168a05"/>花严具诸<persName>佛</persName>一切三昧。而其间念<persName>佛</persName>三昧。为一切三 <lb ed="X" n="0713c12"/><lb ed="R104" n="0168a06"/>昧中王。大莫过于是。方莫过于是。廣莫过于是矣。知 <lb ed="X" n="0713c13"/><lb ed="R104" n="0168a07"/>归居士修念<persName>佛</persName>三昧者十数年。而又于花严義海。一 <lb ed="X" n="0713c14"/><lb ed="R104" n="0168a08"/>门深入。顷过镇江。出所著花严念<persName>佛</persName>三昧论见示。擧 <lb ed="X" n="0713c15"/><lb ed="R104" n="0168a09"/>淸凉枣柏恒河沙字数。而包擧以五六千言。觉疏抄 <lb ed="X" n="0713c16"/><lb ed="R104" n="0168a10"/>合论非多。此论非少。且当枣柏著论时。行愿全品未 <lb ed="X" n="0713c17"/><lb ed="R104" n="0168a11"/>至此方。故于他方净土。辄生别异。此品全出。必待此 <lb ed="X" n="0713c18"/><lb ed="R104" n="0168a12"/>论而義始完。其殆阿弥陀<persName>佛</persName>神力加被。俾居士随宜 <lb ed="X" n="0713c19"/><lb ed="R104" n="0168a13"/>说法。廣导群品者乎。窃谓念<persName>佛</persName>修净土者。转烦恼恶 <lb ed="X" n="0713c20"/><lb ed="R104" n="0168a14"/>血。为淸净法乳也。由念<persName>佛</persName>而获三昧。所谓念归无念。 <lb ed="X" n="0713c21"/><lb ed="R104" n="0168a15"/>转生乳为熟酪也。于三昧中精进念<persName>佛</persName>。所谓无念而 <lb ed="X" n="0713c22"/><lb ed="R104" n="0168a16"/>念。变熟酪为生酥也。由念<persName>佛</persName>三昧。遍历一切三昧。夫 <lb ed="X" n="0713c23"/><lb ed="R104" n="0168a17"/>然後具足念<persName>佛</persName>三昧。变生酥为熟酥也。以念<persName>佛</persName>三昧。 <lb ed="X" n="0713c24"/><lb ed="R104" n="0168a18"/>统摄无量无边不可说三昧。以无量无边不可说三 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0714a" n="0714a"/> <lb ed="X" n="0714a01"/><lb ed="R104" n="0168b01"/>昧摄入念<persName>佛</persName>三昧。即念即<persName>佛</persName>。非念非<persName>佛</persName>。微妙神通不 <lb ed="X" n="0714a02"/><lb ed="R104" n="0168b02"/>可思议。转熟酥为醍醐也。不能转乳为酪。虽念<persName>佛</persName>而 <lb ed="X" n="0714a03"/><lb ed="R104" n="0168b03"/>不能得三昧门。不能变酪为酥。不能以念<persName>佛</persName>三昧摄 <lb ed="X" n="0714a04"/><lb ed="R104" n="0168b04"/>一切不可说三昧门。不能转酥酪为醍醐。不能以念 <lb ed="X" n="0714a05"/><lb ed="R104" n="0168b05"/><persName>佛</persName>一门。直超十地等觉。获大圆镜智。坐证无上菩提。 <lb ed="X" n="0714a06"/><lb ed="R104" n="0168b06"/>夫念<persName>佛</persName>无差别。而三昧有浅深。三昧之浅深。念<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0714a07"/><lb ed="R104" n="0168b07"/>差别也。文治自弱冠即喜修禅。四十以後。始兼修念 <lb ed="X" n="0714a08"/><lb ed="R104" n="0168b08"/><persName>佛</persName>。比年来以念<persName>佛</persName>为禅。复以禅念<persName>佛</persName>。禅净幷运。将终 <lb ed="X" n="0714a09"/><lb ed="R104" n="0168b09"/>老焉。敢以所见质之居士。幸有以教我。</p><p xml:id="pX58p0714a0916" cb:place="inline">岁次甲辰春 <lb ed="X" n="0714a10"/><lb ed="R104" n="0168b10"/>三月无馀学人王文治撰</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a11"/> <lb ed="X" n="0714a12"/> <lb ed="X" n="0714a13"/> <lb ed="X" n="0714a14"/> <lb ed="X" n="0714a15"/><cb:docNumber>No. 1030</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0714a16"/><lb ed="R104" n="0168b12"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>花严念<persName>佛</persName>三昧论</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0714a17"/> <lb ed="X" n="0714a18"/><lb ed="R104" n="0168b13"/><byline cb:type="author">菩萨戒弟子 彭际淸 述</byline> <lb ed="X" n="0714a19"/><lb ed="R104" n="0168b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX58p0714a1901">念<persName>佛</persName>法门。诸经廣赞。约其总贯。略有二涂。一普念。一 <lb ed="X" n="0714a20"/><lb ed="R104" n="0168b15"/>专念。如观<persName>佛</persName>相海经。<persName>佛</persName>不思议境界经等。但明普念。 <lb ed="X" n="0714a21"/><lb ed="R104" n="0168b16"/>药师琉璃光<persName>如来</persName>经。阿閦<persName>佛</persName>经。无量寿经等。特明专 <lb ed="X" n="0714a22"/><lb ed="R104" n="0168b17"/>念。今此花严。一多相入。主伴交融。即自即他。亦专亦 <lb ed="X" n="0714a23"/><lb ed="R104" n="0168b18"/>普。略标五義以贯全经。一念<persName>佛</persName>法身。直指众生自性 <lb ed="X" n="0714a24"/><lb ed="R104" n="0169a01"/>门。二念<persName>佛</persName>功德。出生诸<persName>佛</persName>报化门。三念<persName>佛</persName>名字。成就 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0714b" n="0714b"/> <lb ed="X" n="0714b01"/><lb ed="R104" n="0169a02"/>最勝方便门。四念<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>。顿入花严法界门。五 <lb ed="X" n="0714b02"/><lb ed="R104" n="0169a03"/>念<name role="" type="person">极乐世界</name>阿弥陀<persName>佛</persName>。圆满普贤大愿门。别申问答 <lb ed="X" n="0714b03"/><lb ed="R104" n="0169a04"/>豁破群痴。普与见闻。同归一乘云尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b04"/><lb ed="R104" n="0169a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一念<persName>佛</persName>法身直指众生自性</cb:mulu><head>一念<persName>佛</persName>法身直指众生自性者</head><p xml:id="pX58p0714b0413" cb:place="inline">吾人固有之性。湛寂 <lb ed="X" n="0714b05"/><lb ed="R104" n="0169a06"/>光明。遍周尘刹。诸<persName>佛</persName>别无所证。全证众生自性耳。如 <lb ed="X" n="0714b06"/><lb ed="R104" n="0169a07"/>来出现品云。菩萨摩诃萨应知自心。念念常有<persName>佛</persName>成 <lb ed="X" n="0714b07"/><lb ed="R104" n="0169a08"/>正觉。何以故。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>不離此心成正觉故。如自心。 <lb ed="X" n="0714b08"/><lb ed="R104" n="0169a09"/>一切众生心亦如是。悉有<persName>如来</persName>成<persName>等正觉</persName>。廣大周遍。 <lb ed="X" n="0714b09"/><lb ed="R104" n="0169a10"/>无处不有。不離不断。无有休息。又云。无一众生而不 <lb ed="X" n="0714b10"/><lb ed="R104" n="0169a11"/>具有<persName>如来</persName>智慧。但以妄想顚倒执著。不能证得。若離 <lb ed="X" n="0714b11"/><lb ed="R104" n="0169a12"/>妄想。一切智自然智无碍智。则得现前。<note place="inline">文竟</note>云何離于 <lb ed="X" n="0714b12"/><lb ed="R104" n="0169a13"/>妄想。须知一切众生顚倒执著。全是诸<persName>佛</persName>法身。何以 <lb ed="X" n="0714b13"/><lb ed="R104" n="0169a14"/>故。顚倒执著常自寂灭故。于此信入。诸<persName>佛</persName>法身无处 <lb ed="X" n="0714b14"/><lb ed="R104" n="0169a15"/>不现。淸净圆满。中不容他。念念不迷。心心无所。从此 <lb ed="X" n="0714b15"/><lb ed="R104" n="0169a16"/>起行。具足大悲。究竟大慈。于身无所取。于修无所著。 <lb ed="X" n="0714b16"/><lb ed="R104" n="0169a17"/>于法无所住。历十住十行十迴向十地十一地。不離 <lb ed="X" n="0714b17"/><lb ed="R104" n="0169a18"/>当念因果圆成。故曰才发菩提。即成正觉。如贤首品 <lb ed="X" n="0714b18"/><lb ed="R104" n="0169b01"/>初发心功德品。廣明斯事。如是念<persName>佛</persName>。能于一切处见 <lb ed="X" n="0714b19"/><lb ed="R104" n="0169b02"/><persName>如来</persName>身。又如光明觉品。<persName>世尊</persName>放百亿光明。从此三千 <lb ed="X" n="0714b20"/><lb ed="R104" n="0169b03"/>大千世界。遍照十方。乃至尽法界虚空界。而文殊说 <lb ed="X" n="0714b21"/><lb ed="R104" n="0169b04"/>颂。教人離于有无一异生灭去来种种诸见。遍一切 <lb ed="X" n="0714b22"/><lb ed="R104" n="0169b05"/>处观于<persName>如来</persName>。是为入<persName>佛</persName>正信。出现品亦云。诸菩萨摩 <lb ed="X" n="0714b23"/><lb ed="R104" n="0169b06"/>诃萨。不应于一法一事一身一国土一众生见于如 <lb ed="X" n="0714b24"/><lb ed="R104" n="0169b07"/>来。应遍一切处见于<persName>如来</persName>。譬如虚空。遍至一切色非 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0714c" n="0714c"/> <lb ed="X" n="0714c01"/><lb ed="R104" n="0169b08"/>色处。非至非不至。何以故。虚空无身故。<persName>如来</persName>身亦复 <lb ed="X" n="0714c02"/><lb ed="R104" n="0169b09"/>如是。遍一切处。遍一切众生。遍一切法。遍一切国土。 <lb ed="X" n="0714c03"/><lb ed="R104" n="0169b10"/>非至非不至。何以故。<persName>如来</persName>身无身故。为众生故示现 <lb ed="X" n="0714c04"/><lb ed="R104" n="0169b11"/>其身。又云。菩萨摩诃萨以无障无碍智慧。知一切世 <lb ed="X" n="0714c05"/><lb ed="R104" n="0169b12"/>间境界。是<persName>如来</persName>境界知一切三世境界。一切刹境界。 <lb ed="X" n="0714c06"/><lb ed="R104" n="0169b13"/>一切法境界。一切众生境界。真如无差别境界。法界 <lb ed="X" n="0714c07"/><lb ed="R104" n="0169b14"/>无障碍境界。实际无边际境界。虚空无分量境界。无 <lb ed="X" n="0714c08"/><lb ed="R104" n="0169b15"/>境界境界。是<persName>如来</persName>境界。<persName>佛</persName>子。如一切世间境界无量。 <lb ed="X" n="0714c09"/><lb ed="R104" n="0169b16"/><persName>如来</persName>境界亦无量。如一切三世境界无量。<persName>如来</persName>境界 <lb ed="X" n="0714c10"/><lb ed="R104" n="0169b17"/>亦无量。乃至如无境界境界无量。<persName>如来</persName>境界亦无量。 <lb ed="X" n="0714c11"/><lb ed="R104" n="0169b18"/>如无境界境界一切处无有。<persName>如来</persName>境界亦如是。一切 <lb ed="X" n="0714c12"/><lb ed="R104" n="0170a01"/>处无有。<note place="inline">文竟</note>何以故。以自心智慧本无障碍故。无障碍 <lb ed="X" n="0714c13"/><lb ed="R104" n="0170a02"/>智慧即<persName>如来</persName>境界故。此名念自性<persName>佛</persName>。亦名自性念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0714c14"/><lb ed="R104" n="0170a03"/>自性念<persName>佛</persName>者。无<persName>佛</persName>外之念能念于<persName>佛</persName>。念自性<persName>佛</persName>者。无 <lb ed="X" n="0714c15"/><lb ed="R104" n="0170a04"/>念外之<persName>佛</persName>为自所念。不入此门。所念之<persName>佛</persName>终非究竟。 <lb ed="X" n="0714c16"/><lb ed="R104" n="0170a05"/>以不识法身自性故。将谓别有故。入此门时。一念功 <lb ed="X" n="0714c17"/><lb ed="R104" n="0170a06"/>德。过于虚空。无有限量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c18"/><lb ed="R104" n="0170a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二念<persName>佛</persName>功德出生诸<persName>佛</persName>报化</cb:mulu><head>二念<persName>佛</persName>功德出生诸<persName>佛</persName>报化者</head><p xml:id="pX58p0714c1813" cb:place="inline">一切<persName>如来</persName>称法界量。 <lb ed="X" n="0714c19"/><lb ed="R104" n="0170a08"/>现种种身。示无尽莊严。作无边<persName>佛</persName>事。一以普光明智 <lb ed="X" n="0714c20"/><lb ed="R104" n="0170a09"/>而为其体。如世主妙严品云。智入三世。悉皆平等。其 <lb ed="X" n="0714c21"/><lb ed="R104" n="0170a10"/>身充满一切世间。其音普顺十方国土。譬如虚空具 <lb ed="X" n="0714c22"/><lb ed="R104" n="0170a11"/>含众像。于诸境界无所分别。<note place="inline">文竟</note>以此智不思议故。无 <lb ed="X" n="0714c23"/><lb ed="R104" n="0170a12"/>分剂故。为能具足如斯力用。在凡夫地。闻法入理。得 <lb ed="X" n="0714c24"/><lb ed="R104" n="0170a13"/>根本智。苟不能依智起行。圆修圆证。堕于二乘声闻 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0715a" n="0715a"/> <lb ed="X" n="0715a01"/><lb ed="R104" n="0170a14"/>境界。诸<persName>佛</persName>大用不得现前。是故此经初会六品。全显 <lb ed="X" n="0715a02"/><lb ed="R104" n="0170a15"/><persName>如来</persName>果德。二会至八会三十二品。明进修阶次。直至 <lb ed="X" n="0715a03"/><lb ed="R104" n="0170a16"/>菩提。总之不出六位因果。为令行者昭廓智境。穷诸 <lb ed="X" n="0715a04"/><lb ed="R104" n="0170a17"/>行门。不取偏空而严<persName>佛</persName>土。而初会中普贤三昧一品。 <lb ed="X" n="0715a05"/><lb ed="R104" n="0170a18"/>正显<persName>佛</persName>花严全体。经明普贤菩萨。入一切诸<persName>佛</persName>毘卢 <lb ed="X" n="0715a06"/><lb ed="R104" n="0170b01"/>遮那藏身三昧。此三昧者。依于法界。称性遍周。一切 <lb ed="X" n="0715a07"/><lb ed="R104" n="0170b02"/>刹尘。普身示现。教诸众生不舍尘劳。繁兴大用。随说 <lb ed="X" n="0715a08"/><lb ed="R104" n="0170b03"/>世界成就品。说<name role="" type="person">华藏世界</name>品。以示净秽诸刹。一切唯 <lb ed="X" n="0715a09"/><lb ed="R104" n="0170b04"/>心。唯能深入普贤愿海者。一切处无非<persName>佛</persName>土。一切时 <lb ed="X" n="0715a10"/><lb ed="R104" n="0170b05"/>无非<persName>佛</persName>事。此三昧品贯彻全经。寻文自见。至善财童 <lb ed="X" n="0715a11"/><lb ed="R104" n="0170b06"/>子遍参知识。而德雲比丘。解脱长者。<g ref="#CB16014">鞞</g>瑟胝罗居士。 <lb ed="X" n="0715a12"/><lb ed="R104" n="0170b07"/>俱以念<persName>佛</persName>一门而得解脱。如德雲言。我得自在决定 <lb ed="X" n="0715a13"/><lb ed="R104" n="0170b08"/>解力。信眼淸净。智光照耀。普观境界。離一切障。善巧 <lb ed="X" n="0715a14"/><lb ed="R104" n="0170b09"/>观察。普眼明彻。具淸净行。往诣十方一切国土。恭敬 <lb ed="X" n="0715a15"/><lb ed="R104" n="0170b10"/>供养一切诸<persName>佛</persName>。常念一切诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。总持一切诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0715a16"/><lb ed="R104" n="0170b11"/>正法。常见一切十方诸<persName>佛</persName>。<note place="inline">文竟</note>我得自在决定解力以 <lb ed="X" n="0715a17"/><lb ed="R104" n="0170b12"/>下。即念法身<persName>佛</persName>也。往诣十方以下。即念报化<persName>佛</persName>也。随 <lb ed="X" n="0715a18"/><lb ed="R104" n="0170b13"/>顺法身。起于报化。法身无量。所感报化亦复无量。故 <lb ed="X" n="0715a19"/><lb ed="R104" n="0170b14"/>下文云。见于东方一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>十<persName>佛</persName>百<persName>佛</persName>千<persName>佛</persName>百千<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0715a20"/><lb ed="R104" n="0170b15"/>乃至不可说不可说<persName>佛</persName>。刹微尘数<persName>佛</persName>。如东方。南西北 <lb ed="X" n="0715a21"/><lb ed="R104" n="0170b16"/>方四维上下亦复如是<note place="inline">文竟</note>是名忆念一切诸<persName>佛</persName>境界 <lb ed="X" n="0715a22"/><lb ed="R104" n="0170b17"/>智慧光明普见法门。诸<persName>佛</persName>别无境界。唯以智慧光明。 <lb ed="X" n="0715a23"/><lb ed="R104" n="0170b18"/>随顺众生而作<persName>佛</persName>事。此念<persName>佛</persName>人亦复如是。由信解具 <lb ed="X" n="0715a24"/><lb ed="R104" n="0171a01"/>足故。能入<persName>佛</persName>智慧。由观行具足故。能见<persName>佛</persName>光明。智慧 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0715b" n="0715b"/> <lb ed="X" n="0715b01"/><lb ed="R104" n="0171a02"/>光明。不从人得。唯藉缘因得显发故。下文又开诸大 <lb ed="X" n="0715b02"/><lb ed="R104" n="0171a03"/>菩萨三七念<persName>佛</persName>门。尽于十方三世及一一毛端量处。 <lb ed="X" n="0715b03"/><lb ed="R104" n="0171a04"/>念念<persName>佛</persName>出世。念念<persName>佛</persName>说法。念念<persName>佛</persName>灭度。一以自心无 <lb ed="X" n="0715b04"/><lb ed="R104" n="0171a05"/>边智行而为其体。本具三身。一念相应。名为念<persName>佛</persName>三 <lb ed="X" n="0715b05"/><lb ed="R104" n="0171a06"/>昧。入此三昧门。即能遍摄一切诸三昧门。又如解脱 <lb ed="X" n="0715b06"/><lb ed="R104" n="0171a07"/>长者言。我入出<persName>如来</persName>无碍莊严解脱门。见十方各十 <lb ed="X" n="0715b07"/><lb ed="R104" n="0171a08"/><persName>佛</persName>刹微尘数<persName>如来</persName>。彼诸<persName>如来</persName>不来至此。我不往彼。我 <lb ed="X" n="0715b08"/><lb ed="R104" n="0171a09"/>若欲见<name role="" type="person">安乐世界</name>阿弥陀<persName>如来</persName>。随意即见。我若欲见 <lb ed="X" n="0715b09"/><lb ed="R104" n="0171a10"/>栴檀世界金刚光明<persName>如来</persName>。妙香世界宝光明<persName>如来</persName>。莲 <lb ed="X" n="0715b10"/><lb ed="R104" n="0171a11"/>华世界宝莲花光明<persName>如来</persName>。妙金世界寂静光<persName>如来</persName>。妙 <lb ed="X" n="0715b11"/><lb ed="R104" n="0171a12"/>喜世界<name role="" type="person">不动<persName>如来</persName></name>。善住世界狮子<persName>如来</persName>。镜光明世界 <lb ed="X" n="0715b12"/><lb ed="R104" n="0171a13"/>月觉<persName>如来</persName>。宝狮子莊严世界毘卢遮那<persName>如来</persName>。如是一 <lb ed="X" n="0715b13"/><lb ed="R104" n="0171a14"/>切悉皆即见。知一切<persName>佛</persName>及以我心。悉皆如梦。知一切 <lb ed="X" n="0715b14"/><lb ed="R104" n="0171a15"/><persName>佛</persName>犹如影像。自心如水。知一切<persName>佛</persName>所有色相。及以自 <lb ed="X" n="0715b15"/><lb ed="R104" n="0171a16"/>心。悉皆如幻。知一切<persName>佛</persName>及以<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1501" n="0715b1501"/><anchor xml:id="beg0715b1501" n="0715b1501"/>己<anchor xml:id="end0715b1501"/>心。悉皆如响。我如是 <lb ed="X" n="0715b16"/><lb ed="R104" n="0171a17"/>知。如是忆念。所见诸<persName>佛</persName>皆由自心。<note place="inline">文竟</note>所谓无碍莊严 <lb ed="X" n="0715b17"/><lb ed="R104" n="0171a18"/>解脱者。離一切相。成一切相。虽然如梦如幻。而亦不 <lb ed="X" n="0715b18"/><lb ed="R104" n="0171b01"/>壞梦幻诸境。若不入此梦幻法门者。便如舍利弗大 <lb ed="X" n="0715b19"/><lb ed="R104" n="0171b02"/>目犍连等在誓多林。不见<persName>如来</persName>神力境界。以善根不 <lb ed="X" n="0715b20"/><lb ed="R104" n="0171b03"/>同故。又如<g ref="#CB16014">鞞</g>瑟胝罗言。我开栴檀座<persName>如来</persName>塔门时。得 <lb ed="X" n="0715b21"/><lb ed="R104" n="0171b04"/>三昧名<persName>佛</persName>种无尽。我入此三昧。随其次第。见此世界 <lb ed="X" n="0715b22"/><lb ed="R104" n="0171b05"/>一切诸<persName>佛</persName>。所谓迦葉<persName>佛</persName>。拘那含牟尼<persName>佛</persName>。<name role="" type="person">拘留孙<persName>佛</persName></name>。尸 <lb ed="X" n="0715b23"/><lb ed="R104" n="0171b06"/>弃<persName>佛</persName>。毘婆尸<persName>佛</persName>。提舍<persName>佛</persName>。弗沙<persName>佛</persName>。无上勝<persName>佛</persName>。无上莲花 <lb ed="X" n="0715b24"/><lb ed="R104" n="0171b07"/><persName>佛</persName>。如是等而为上首。于一念顷。得见百<persName>佛</persName>千<persName>佛</persName>百千 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0715c" n="0715c"/> <lb ed="X" n="0715c01"/><lb ed="R104" n="0171b08"/><persName>佛</persName>。乃至不可说不可说世界微尘数<persName>佛</persName>。<note place="inline">文竟</note>此<persName>佛</persName>种无 <lb ed="X" n="0715c02"/><lb ed="R104" n="0171b09"/>尽。皆由普贤愿行所生。盖普贤愿行。俱以四无尽句 <lb ed="X" n="0715c03"/><lb ed="R104" n="0171b10"/>而得成就。所谓虚空界尽。众生界尽。众生业尽。众生 <lb ed="X" n="0715c04"/><lb ed="R104" n="0171b11"/>烦恼尽。我愿乃尽。而虚空界乃至烦恼无有尽故。是 <lb ed="X" n="0715c05"/><lb ed="R104" n="0171b12"/>则<persName>佛</persName>种无尽。故曰我知十方一切<persName>如来</persName>。毕竟无有般 <lb ed="X" n="0715c06"/><lb ed="R104" n="0171b13"/>涅槃者。是知诸<persName>佛</persName>报化。该一切数。如阿僧祇品说。穷 <lb ed="X" n="0715c07"/><lb ed="R104" n="0171b14"/>一切时。如<persName>如来</persName>寿量品说。遍一切处。如菩萨住处品 <lb ed="X" n="0715c08"/><lb ed="R104" n="0171b15"/>说。如是念<persName>佛</persName>。二际平等。生灭一如。尽未来劫无有间 <lb ed="X" n="0715c09"/><lb ed="R104" n="0171b16"/>断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c10"/><lb ed="R104" n="0171b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三念<persName>佛</persName>名字成就最勝方便</cb:mulu><head>三念<persName>佛</persName>名字成就最勝方便者</head><p xml:id="pX58p0715c1013" cb:place="inline">夫法身无眹。假于名 <lb ed="X" n="0715c11"/><lb ed="R104" n="0171b18"/>而法身显矣。报化无边。缘于名而报化该矣。须弥偈 <lb ed="X" n="0715c12"/><lb ed="R104" n="0172a01"/>赞品云。寧受地狱苦。得闻诸<persName>佛</persName>名。不受无量乐。而不 <lb ed="X" n="0715c13"/><lb ed="R104" n="0172a02"/>闻<persName>佛</persName>名。所以于往昔。无数劫受苦。流转生死中。不闻 <lb ed="X" n="0715c14"/><lb ed="R104" n="0172a03"/><persName>佛</persName>名故。但闻<persName>佛</persName>名。<anchor xml:id="nkr_note_add_0715c1401" n="0715c1401"/><anchor xml:id="beg0715c1401" n="0715c1401"/>已<anchor xml:id="end0715c1401"/>植勝因。何况数数繫念。如文殊 <lb ed="X" n="0715c15"/><lb ed="R104" n="0172a04"/>般若经云。欲入一行三昧。应处空闲。舍诸乱意。不取 <lb ed="X" n="0715c16"/><lb ed="R104" n="0172a05"/>相貌。繫心一<persName>佛</persName>。专称名字。随<persName>佛</persName>方所。端身正向。能于 <lb ed="X" n="0715c17"/><lb ed="R104" n="0172a06"/>一<persName>佛</persName>念念相续。即是念中能见过去未来现在诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0715c18"/><lb ed="R104" n="0172a07"/>何以故。念一<persName>佛</persName>功德无量无边。亦与无量诸<persName>佛</persName>功德 <lb ed="X" n="0715c19"/><lb ed="R104" n="0172a08"/>无二。<note place="inline">文竟</note>阿弥陀经亦以执持名号。为往生正因。故知 <lb ed="X" n="0715c20"/><lb ed="R104" n="0172a09"/>名字功德不可思议。又如兜率偈赞品云。以<persName>佛</persName>为境 <lb ed="X" n="0715c21"/><lb ed="R104" n="0172a10"/>界。专念而不息。此人得见<persName>佛</persName>。其数与心等。贤首品云。 <lb ed="X" n="0715c22"/><lb ed="R104" n="0172a11"/>若常念<persName>佛</persName>心不动。则常睹见无量<persName>佛</persName>。若常睹见无量 <lb ed="X" n="0715c23"/><lb ed="R104" n="0172a12"/><persName>佛</persName>。则见<persName>如来</persName>体常住。前偈论持名。故言数。後兼报化 <lb ed="X" n="0715c24"/><lb ed="R104" n="0172a13"/>以彻法身。故言无量。虽然。人知有量之数。而莫知離 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0716a" n="0716a"/> <lb ed="X" n="0716a01"/><lb ed="R104" n="0172a14"/>量之数。知即数之名。而不知離数之名。知離数之名 <lb ed="X" n="0716a02"/><lb ed="R104" n="0172a15"/>故终日念而未尝念也。知離量之数。故念一<persName>佛</persName>而即 <lb ed="X" n="0716a03"/><lb ed="R104" n="0172a16"/>遍摄一切<persName>佛</persName>也。如随好光明品云。如我说我而不著 <lb ed="X" n="0716a04"/><lb ed="R104" n="0172a17"/>我。不著我所。一切诸<persName>佛</persName>亦复如是。自说是<persName>佛</persName>。不著于 <lb ed="X" n="0716a05"/><lb ed="R104" n="0172a18"/>我及以我所。<note place="inline">文竟</note>然初入此门。必依乎数。日须剋定课 <lb ed="X" n="0716a06"/><lb ed="R104" n="0172b01"/>程。自一而万。自万而亿。念不離<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>不异心。如月在 <lb ed="X" n="0716a07"/><lb ed="R104" n="0172b02"/>水。月非水内。如春在枝。春非枝外。如是念<persName>佛</persName>。名字即 <lb ed="X" n="0716a08"/><lb ed="R104" n="0172b03"/>法身。名字性不可得故。法身即名字。法身遍一切故。 <lb ed="X" n="0716a09"/><lb ed="R104" n="0172b04"/>乃至报化不异名字。名字不异报化。亦复如是。故如 <lb ed="X" n="0716a10"/><lb ed="R104" n="0172b05"/>来名号品。谓一<persName>如来</persName>名号。与法界虚空界等。随众生 <lb ed="X" n="0716a11"/><lb ed="R104" n="0172b06"/>心各别知见。则知世间凡所有名。即是<persName>佛</persName>名。随擧一 <lb ed="X" n="0716a12"/><lb ed="R104" n="0172b07"/>名。诸世间名无不摄矣。又如毘卢遮那品称引古先 <lb ed="X" n="0716a13"/><lb ed="R104" n="0172b08"/>诸<persName>佛</persName>。各各不同。而一以毘卢槪之。以一切诸<persName>佛</persName>皆有 <lb ed="X" n="0716a14"/><lb ed="R104" n="0172b09"/>毘卢藏身故。古今不异故。如是念<persName>佛</persName>。持一<persName>佛</persName>名。全收 <lb ed="X" n="0716a15"/><lb ed="R104" n="0172b10"/>法界。全法界名。全法界收。非过去。非现在。非未来。亦 <lb ed="X" n="0716a16"/><lb ed="R104" n="0172b11"/>非南西北方四维上下。十方三世。当念无馀。不历刹 <lb ed="X" n="0716a17"/><lb ed="R104" n="0172b12"/>那。成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0716a1701" n="0716a1701"/><anchor xml:id="beg0716a1701" n="0716a1701"/>已<anchor xml:id="end0716a1701"/>竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a18"/><lb ed="R104" n="0172b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">四念<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>顿入花严法界</cb:mulu><head>四念<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>顿入花严法界者</head><p xml:id="pX58p0716a1815" cb:place="inline">如世主妙严品 <lb ed="X" n="0716a19"/><lb ed="R104" n="0172b14"/>十方诸大菩萨及天龙神鬼所说诸颂。各出自证法 <lb ed="X" n="0716a20"/><lb ed="R104" n="0172b15"/>门。以<persName>如来</persName>果地发人信解。令入念<persName>佛</persName>三昧。自是说如 <lb ed="X" n="0716a21"/><lb ed="R104" n="0172b16"/>来现相品。以及十信十住十行十迴向。各有十方诸 <lb ed="X" n="0716a22"/><lb ed="R104" n="0172b17"/>大菩萨及诸世主说偈赞<persName>佛</persName>。而十地品每历一地。必 <lb ed="X" n="0716a23"/><lb ed="R104" n="0172b18"/>曰不離念<persName>佛</persName>念法念僧。是知诸位阶次虽殊。莫不以 <lb ed="X" n="0716a24"/><lb ed="R104" n="0173a01"/>念<persName>佛</persName>为其本行。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同。擧一毘卢摄无不尽。故普 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0716b" n="0716b"/> <lb ed="X" n="0716b01"/><lb ed="R104" n="0173a02"/>贤十愿常随<persName>佛</persName>学一门云。如此<name role="" type="person">娑婆世界</name>毘卢遮那 <lb ed="X" n="0716b02"/><lb ed="R104" n="0173a03"/><persName>如来</persName>。从初发心。精进不退。以不可说不可说身命而 <lb ed="X" n="0716b03"/><lb ed="R104" n="0173a04"/>为佈施。乃至成大菩提。入于涅槃。如是一切我皆随 <lb ed="X" n="0716b04"/><lb ed="R104" n="0173a05"/>学。<note place="inline">文竟</note>由我本师因地修行。廣大无边不可思议。故所 <lb ed="X" n="0716b05"/><lb ed="R104" n="0173a06"/>感报化。亦廣大无边不可思议。行者诚能决定信解。 <lb ed="X" n="0716b06"/><lb ed="R104" n="0173a07"/>知一切<persName>佛</persName>不離自性。起勇猛心。起儋何心。便与本师 <lb ed="X" n="0716b07"/><lb ed="R104" n="0173a08"/>初发心时等无有异。又如寂静音海夜神言。我得念 <lb ed="X" n="0716b08"/><lb ed="R104" n="0173a09"/>念出生廣大喜莊严解脱。<anchor xml:id="nkr_note_add_0716b0801" n="0716b0801"/><anchor xml:id="beg0716b0801" n="0716b0801"/>已<anchor xml:id="end0716b0801"/>能入十不可说不可说 <lb ed="X" n="0716b09"/><lb ed="R104" n="0173a10"/><persName>佛</persName>刹微尘数法界安立海。见彼一切法界安立海。一 <lb ed="X" n="0716b10"/><lb ed="R104" n="0173a11"/>切<persName>佛</persName>刹所有微尘。一一尘中。有十不可说不可说<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0716b11"/><lb ed="R104" n="0173a12"/>刹微尘数<persName>佛</persName>国土。一一<persName>佛</persName>土。皆有毘卢遮那坐于道 <lb ed="X" n="0716b12"/><lb ed="R104" n="0173a13"/>场。于念念中成<persName>等正觉</persName>。现诸神变。所现神变。一一皆 <lb ed="X" n="0716b13"/><lb ed="R104" n="0173a14"/>遍一切法界海。而开敷树花夜神入出生廣大喜光 <lb ed="X" n="0716b14"/><lb ed="R104" n="0173a15"/>明解脱门。忆念毘卢遮那往昔所修行海。悉皆明见。 <lb ed="X" n="0716b15"/><lb ed="R104" n="0173a16"/>妙德圆满神得自在受生解脱门。入毘卢遮那无量 <lb ed="X" n="0716b16"/><lb ed="R104" n="0173a17"/>受生海。亦见<persName>如来</persName>于一切世界一一尘中无量<persName>佛</persName>刹。 <lb ed="X" n="0716b17"/><lb ed="R104" n="0173a18"/>示现受生。常无间断。<note place="inline">文竟</note>如是念于毘卢遮那。即念是 <lb ed="X" n="0716b18"/><lb ed="R104" n="0173b01"/><persName>佛</persName>。即<persName>佛</persName>是念。尽十方虚空乃至针锋芥子许。无一不 <lb ed="X" n="0716b19"/><lb ed="R104" n="0173b02"/>是毘卢法界。是名念法界<persName>佛</persName>。亦名遍念一切<persName>佛</persName>。所以 <lb ed="X" n="0716b20"/><lb ed="R104" n="0173b03"/>善财童子初参德雲。即闻念<persName>佛</persName>法门。最後普贤菩萨 <lb ed="X" n="0716b21"/><lb ed="R104" n="0173b04"/>为说称赞<persName>如来</persName>勝功德偈教人信解。依旧不離念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0716b22"/><lb ed="R104" n="0173b05"/>法门。法界始终。更无二谛。偈曰。或见此界妙无比。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0716b23"/><lb ed="R104" n="0173b06"/>无量劫所严净。毘卢遮那最勝尊。于中觉悟成菩提。 <lb ed="X" n="0716b24"/><lb ed="R104" n="0173b07"/>或有见<persName>佛</persName>无量寿。观自在等所围绕。悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0716b2401" n="0716b2401"/><anchor xml:id="beg0716b2401" n="0716b2401"/>已<anchor xml:id="end0716b2401"/>住于灌顶 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0716c" n="0716c"/> <lb ed="X" n="0716c01"/><lb ed="R104" n="0173b08"/>地。充满十方诸世界。又云。或见释迦成<persName>佛</persName>道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0716c0101" n="0716c0101"/><anchor xml:id="beg0716c0101" n="0716c0101"/>已<anchor xml:id="end0716c0101"/>经不 <lb ed="X" n="0716c02"/><lb ed="R104" n="0173b09"/>可思议劫。或见今始为菩萨。十方利益诸众生。或见 <lb ed="X" n="0716c03"/><lb ed="R104" n="0173b10"/><persName>如来</persName>无量寿。与诸菩萨。授尊记。而成无上大导师。次 <lb ed="X" n="0716c04"/><lb ed="R104" n="0173b11"/>補住于安乐刹。<note place="inline">文竟</note>是知诸<persName>佛</persName>法界。遍摄遍融。弥陀全 <lb ed="X" n="0716c05"/><lb ed="R104" n="0173b12"/>体遮那极乐不離华藏随众生心。见各不同。而<persName>佛</persName>本 <lb ed="X" n="0716c06"/><lb ed="R104" n="0173b13"/>来常不动故。故末卷即以迴向极乐终之。具如後文 <lb ed="X" n="0716c07"/><lb ed="R104" n="0173b14"/>所说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c08"/><lb ed="R104" n="0173b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五念<name role="" type="person">极乐世界</name>阿弥陀<persName>佛</persName>圆满普贤大愿</cb:mulu><head>五念<name role="" type="person">极乐世界</name>阿弥陀<persName>佛</persName>圆满普贤大愿者</head><p xml:id="pX58p0716c0818" cb:place="inline">普贤行 <lb ed="X" n="0716c09"/><lb ed="R104" n="0173b16"/>愿品云。欲成就<persName>如来</persName>功德门。当修十种廣大行愿。一 <lb ed="X" n="0716c10"/><lb ed="R104" n="0173b17"/>者礼敬诸<persName>佛</persName>。二者称赞<persName>如来</persName>。三者廣修供养。四者忏 <lb ed="X" n="0716c11"/><lb ed="R104" n="0173b18"/>悔业障。五者随喜功德。六者请转法轮。七者请<persName>佛</persName>住 <lb ed="X" n="0716c12"/><lb ed="R104" n="0174a01"/>世。八者常随<persName>佛</persName>学。九者恒顺众生。十者普皆迴向。于 <lb ed="X" n="0716c13"/><lb ed="R104" n="0174a02"/>此愿王受持读诵。临命终时。即得往生<name role="" type="person">极乐世界</name>。<note place="inline">文竟</note> <lb ed="X" n="0716c14"/><lb ed="R104" n="0174a03"/>是经专显毘卢境界。云何必以极乐为归。盖阿弥陀 <lb ed="X" n="0716c15"/><lb ed="R104" n="0174a04"/>一名无量光。而毘卢遮那此翻光明遍照。同一体故。 <lb ed="X" n="0716c16"/><lb ed="R104" n="0174a05"/>非去来故。于一体中。要亦不碍去来故。如大乘起信 <lb ed="X" n="0716c17"/><lb ed="R104" n="0174a06"/>论云。众生初学是法。欲求正信。其心怯弱。以住此娑 <lb ed="X" n="0716c18"/><lb ed="R104" n="0174a07"/>婆世界。不能常値诸<persName>佛</persName>。亲承供养。意欲退者。当知如 <lb ed="X" n="0716c19"/><lb ed="R104" n="0174a08"/>来有勝方便。摄护信心。谓专念<name role="" type="person">西方极乐世界</name>阿弥 <lb ed="X" n="0716c20"/><lb ed="R104" n="0174a09"/>陀<persName>佛</persName>。所修善根。迴向愿求生彼世界。即得往生。常见 <lb ed="X" n="0716c21"/><lb ed="R104" n="0174a10"/><persName>佛</persName>故。终无有退。<note place="inline">文竟</note>盖毘卢报土。与二乘凡夫无接引 <lb ed="X" n="0716c22"/><lb ed="R104" n="0174a11"/>之分。而极乐则九品分张。万流齐赴。一得往生。横截 <lb ed="X" n="0716c23"/><lb ed="R104" n="0174a12"/>生死。视此娑婆。迥分勝劣。诸经廣明。今不具录。然他 <lb ed="X" n="0716c24"/><lb ed="R104" n="0174a13"/>经所指。或言十念。或言一日乃至七日。或观丈六。乃 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0717a" n="0717a"/> <lb ed="X" n="0717a01"/><lb ed="R104" n="0174a14"/>至六十万亿那由他恒河沙由旬。要之不出数量。未 <lb ed="X" n="0717a02"/><lb ed="R104" n="0174a15"/>若此经一念普观。竖穷三世。横亘十虚。初发心时。即 <lb ed="X" n="0717a03"/><lb ed="R104" n="0174a16"/>超数量。所有净因。最为殊勝。由阿弥陀<persName>佛</persName>以四十八 <lb ed="X" n="0717a04"/><lb ed="R104" n="0174a17"/>愿遍摄众生。与此愿王体合虚空。丝毫不隔。是故。不 <lb ed="X" n="0717a05"/><lb ed="R104" n="0174a18"/>移时。不易处。任运往生。还同本得。下文云。到<anchor xml:id="nkr_note_add_0717a0501" n="0717a0501"/><anchor xml:id="beg0717a0501" n="0717a0501"/>已<anchor xml:id="end0717a0501"/>。即见 <lb ed="X" n="0717a06"/><lb ed="R104" n="0174b01"/>阿弥陀<persName>佛</persName><name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨普贤菩萨观自在菩萨弥 <lb ed="X" n="0717a07"/><lb ed="R104" n="0174b02"/>勒菩萨等。所共围绕。<note place="inline">文竟</note>文殊普贤。不離此处而现彼 <lb ed="X" n="0717a08"/><lb ed="R104" n="0174b03"/>方。随众生心。念念出现。故知阿弥陀<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">极乐国</name>中。 <lb ed="X" n="0717a09"/><lb ed="R104" n="0174b04"/>常转此经。炽燃无间。又此法门。非妙智观察。无以明 <lb ed="X" n="0717a10"/><lb ed="R104" n="0174b05"/>我心本具之净因。故首文殊。非大愿莊严。无以圆我 <lb ed="X" n="0717a11"/><lb ed="R104" n="0174b06"/>心本具之净果。故次普贤。而观音弥勒。一则次補弥 <lb ed="X" n="0717a12"/><lb ed="R104" n="0174b07"/>陀。一则次補释迦。二圣同会。以证乐<g ref="#CB15131">邦</g>华藏通一无 <lb ed="X" n="0717a13"/><lb ed="R104" n="0174b08"/>二。而弥勒以谛观十方唯识。识心圆明。入圆成实。此 <lb ed="X" n="0717a14"/><lb ed="R104" n="0174b09"/>净土之正因也。观音以如幻闻熏无作妙力。遍入国 <lb ed="X" n="0717a15"/><lb ed="R104" n="0174b10"/>土。成就菩提。此净土之极果也。下文云。其人自见生 <lb ed="X" n="0717a16"/><lb ed="R104" n="0174b11"/>莲花中。蒙<persName>佛</persName>授记。得授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0717a1601" n="0717a1601"/><anchor xml:id="beg0717a1601" n="0717a1601"/>已<anchor xml:id="end0717a1601"/>。经于无数百千万亿那 <lb ed="X" n="0717a17"/><lb ed="R104" n="0174b12"/>由他劫。以智慧力。随众生心而为利益。不久当坐菩 <lb ed="X" n="0717a18"/><lb ed="R104" n="0174b13"/>提道场。降伏魔军。成<persName>等正觉</persName>。转妙法轮。能令<persName>佛</persName>刹极 <lb ed="X" n="0717a19"/><lb ed="R104" n="0174b14"/>微尘数众生发菩提心。随其根性。教化成熟。乃至尽 <lb ed="X" n="0717a20"/><lb ed="R104" n="0174b15"/>于未来劫海。廣能利益一切众生。<note place="inline">文竟</note>全部花严。于此 <lb ed="X" n="0717a21"/><lb ed="R104" n="0174b16"/>结果。诸有智人。决宜信入。一念因循。轮迴无尽。呜呼 <lb ed="X" n="0717a22"/><lb ed="R104" n="0174b17"/>苦哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a23"/><lb ed="R104" n="0174b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">问答</cb:mulu><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX58p0717a2301">或问。如上五门。为当从一门入。为是五门幷入。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX58p0717a2319" cb:place="inline">答。上 <lb ed="X" n="0717a24"/><lb ed="R104" n="0175a01"/>根利智。了得自性弥陀。全显唯心净土。擧一法身。摄 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0717b" n="0717b"/> <lb ed="X" n="0717b01"/><lb ed="R104" n="0175a02"/>无不尽。然理则顿悟。事须渐除。故花严教指。十住初 <lb ed="X" n="0717b02"/><lb ed="R104" n="0175a03"/>心即同诸<persName>佛</persName>。然五位进修。不无趣向。未臻妙觉。阶次 <lb ed="X" n="0717b03"/><lb ed="R104" n="0175a04"/>宛然。至十地始终。以大愿力。于一念顷见多百<persName>佛</persName>多 <lb ed="X" n="0717b04"/><lb ed="R104" n="0175a05"/>千<persName>佛</persName>。乃至百千亿那由他<persName>佛</persName>。所居之地。悉随所见之 <lb ed="X" n="0717b05"/><lb ed="R104" n="0175a06"/><persName>佛</persName>而为差等。此土行人。纵能伏惑发悟。而未证无生。 <lb ed="X" n="0717b06"/><lb ed="R104" n="0175a07"/>寧逃後有。不依<persName>佛</persName>力。功行难圆。必待迴向乐<g ref="#CB15131">邦</g>。亲承 <lb ed="X" n="0717b07"/><lb ed="R104" n="0175a08"/>授记。净诸馀习。成满愿王。斯为一门超出<name role="" type="person">妙莊严路</name>。 <lb ed="X" n="0717b08"/><lb ed="R104" n="0175a09"/>其或粗窥向上。未尽疑情。尤须专一持名。翘勤发愿。 <lb ed="X" n="0717b09"/><lb ed="R104" n="0175a10"/>如子忆母。毕命为期。加以教观熏修。助发勝智。感应 <lb ed="X" n="0717b10"/><lb ed="R104" n="0175a11"/>道交。功无虚弃。斯则全凭一念便摄诸门。所贵绝利 <lb ed="X" n="0717b11"/><lb ed="R104" n="0175a12"/>一原。切忌迴头转脑。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0717b12"/><lb ed="R104" n="0175a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX58p0717b1201">又问。子欲阐念<persName>佛</persName>法门。何不以净土诸经为导。而力 <lb ed="X" n="0717b13"/><lb ed="R104" n="0175a14"/>主花严。據果论因。恐难合辙。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX58p0717b1312" cb:place="inline">答。子不读无量寿经乎。 <lb ed="X" n="0717b14"/><lb ed="R104" n="0175a15"/>经中叙分。首述普贤行愿。劝进行人。三辈往生。俱云 <lb ed="X" n="0717b15"/><lb ed="R104" n="0175a16"/>发菩提心。终之以不了<persName>佛</persName>智不思议智不可称智无 <lb ed="X" n="0717b16"/><lb ed="R104" n="0175a17"/>等无伦最上勝智。纵修功德。还堕胎生。然则诚欲坐 <lb ed="X" n="0717b17"/><lb ed="R104" n="0175a18"/>宝莲花。登不退地。必也依文殊智。建普贤愿。迴向往 <lb ed="X" n="0717b18"/><lb ed="R104" n="0175b01"/>生。今此花严。正当其教。至观经上品上生者。必诵读 <lb ed="X" n="0717b19"/><lb ed="R104" n="0175b02"/>大乘方等经典。言大乘方等。则又莫若花严最尊第 <lb ed="X" n="0717b20"/><lb ed="R104" n="0175b03"/>一。因果无差。有何迂曲。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0717b21"/><lb ed="R104" n="0175b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX58p0717b2101">又问。花严法界。密義褈褈。以无量修多罗而为眷属。 <lb ed="X" n="0717b22"/><lb ed="R104" n="0175b05"/>云何唯一念<persName>佛</persName>门而能普摄。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX58p0717b2212" cb:place="inline">答。诚如所说。教指宏深。 <lb ed="X" n="0717b23"/><lb ed="R104" n="0175b06"/>但入道初心。自有方便。入此一门。乃能遍彻无边法 <lb ed="X" n="0717b24"/><lb ed="R104" n="0175b07"/>界。是故善财童子于普贤一毛孔中。过不可说不可 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0717c" n="0717c"/> <lb ed="X" n="0717c01"/><lb ed="R104" n="0175b08"/>说<persName>佛</persName>刹微尘数世界。尽未来劫。念念周遍无边刹海。 <lb ed="X" n="0717c02"/><lb ed="R104" n="0175b09"/>此念<persName>佛</persName>人亦复如是。以一念本无量故。且杜顺法界 <lb ed="X" n="0717c03"/><lb ed="R104" n="0175b10"/>观。特设三门。一真空门。简妄情以显理。即前念<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0717c04"/><lb ed="R104" n="0175b11"/>身是。二理事无碍门。融理事以显用。即前念<persName>佛</persName>功德 <lb ed="X" n="0717c05"/><lb ed="R104" n="0175b12"/>是。三周遍含容门。摄事事以显元。即前念<persName>佛</persName>名字是。 <lb ed="X" n="0717c06"/><lb ed="R104" n="0175b13"/>又淸凉疏分四法界。一心念<persName>佛</persName>。不杂馀业。即入事法 <lb ed="X" n="0717c07"/><lb ed="R104" n="0175b14"/>界。心<persName>佛</persName>双泯。一真独脱。即入理法界。即心即<persName>佛</persName>。大用 <lb ed="X" n="0717c08"/><lb ed="R104" n="0175b15"/>齐彰。即入理事无碍法界。非<persName>佛</persName>非心。神妙不测。即入 <lb ed="X" n="0717c09"/><lb ed="R104" n="0175b16"/>事事无碍法界。是知一念<persName>佛</persName>门。无法不摄。故此经以 <lb ed="X" n="0717c10"/><lb ed="R104" n="0175b17"/>毘卢为导。以极乐为归。既觐弥陀。不離华藏。家珍具 <lb ed="X" n="0717c11"/><lb ed="R104" n="0175b18"/>足。力用无边。不入此门。终非究竟。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0717c12"/><lb ed="R104" n="0176a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX58p0717c1201">又问。方山论谓他方净土。是权非实。准今所论。如何 <lb ed="X" n="0717c13"/><lb ed="R104" n="0176a02"/>会通。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX58p0717c1303" cb:place="inline">答。教分四土。一<name role="" type="person">常寂光土</name>。果<persName>佛</persName>所居。二实报土。 <lb ed="X" n="0717c14"/><lb ed="R104" n="0176a03"/>法身大士所居。三有馀土。二乘所居。四同居土。凡圣 <lb ed="X" n="0717c15"/><lb ed="R104" n="0176a04"/>交参。或秽或净。此土行人。以专念力。修诸功德。迴向 <lb ed="X" n="0717c16"/><lb ed="R104" n="0176a05"/>西方。惑业未断。生同居土。欣厌既切。粗漏渐除。闻法 <lb ed="X" n="0717c17"/><lb ed="R104" n="0176a06"/>增进。生有馀土。若修圆教为因。深达实相。以普贤行 <lb ed="X" n="0717c18"/><lb ed="R104" n="0176a07"/>愿。迴向往生。便感得实报土。亲承<persName>佛</persName>记。分证寂光。是 <lb ed="X" n="0717c19"/><lb ed="R104" n="0176a08"/>故。住权乘者。一切皆权。如法花化城。不外自心故。明 <lb ed="X" n="0717c20"/><lb ed="R104" n="0176a09"/>实相者。一切皆实。如此经极乐。全具华藏故。方山著 <lb ed="X" n="0717c21"/><lb ed="R104" n="0176a10"/>论时。行愿末卷未至此方。故于净土一门。辄生分别。 <lb ed="X" n="0717c22"/><lb ed="R104" n="0176a11"/>却与经文互相乖<anchor xml:id="nkr_note_add_0717c2201" n="0717c2201"/><anchor xml:id="beg0717c2201" n="0717c2201"/>剌<anchor xml:id="end0717c2201"/>。须知从真起幻。即幻全真。生灭 <lb ed="X" n="0717c23"/><lb ed="R104" n="0176a12"/>俱離。自他不二。一念圆融。普周法界。方为一乘中道 <lb ed="X" n="0717c24"/><lb ed="R104" n="0176a13"/>了義。且方山吃紧提唱。唯在十住初心即成正觉。然 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0718a" n="0718a"/> <lb ed="X" n="0718a01"/><lb ed="R104" n="0176a14"/>依教诠判。正大不易。何则圆信位中。见思惑尽。幷断 <lb ed="X" n="0718a02"/><lb ed="R104" n="0176a15"/>尘沙。进入圆住。豁破无明。证无生忍。位齐别教初地。 <lb ed="X" n="0718a03"/><lb ed="R104" n="0176a16"/>若依自力。譬彼群氓。骤希宝位。即谓本来是<persName>佛</persName>。不落 <lb ed="X" n="0718a04"/><lb ed="R104" n="0176a17"/>阶梯。亦赖善巧方便。始能剋证。何如行愿末卷中说 <lb ed="X" n="0718a05"/><lb ed="R104" n="0176a18"/>以深信心。持诵十大愿王。一刹那中。往生极乐。住不 <lb ed="X" n="0718a06"/><lb ed="R104" n="0176b01"/>退转。从凡夫地。创发信心。横超直入。至圆至顿。无比 <lb ed="X" n="0718a07"/><lb ed="R104" n="0176b02"/>无伦。幸遇完经。因缘非浅。衣珠故在。客作徒劳。奉劝 <lb ed="X" n="0718a08"/><lb ed="R104" n="0176b03"/>高流。同心信受。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0718a09"/><lb ed="R104" n="0176b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX58p0718a0901">又问。隋僧灵干作华藏观。临终见大水弥满。华如车 <lb ed="X" n="0718a10"/><lb ed="R104" n="0176b05"/>轮而坐其上。但得直趣华藏。何须更觐弥陀。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX58p0718a1018" cb:place="inline">答。华藏 <lb ed="X" n="0718a11"/><lb ed="R104" n="0176b06"/>世界。有十不可说<persName>佛</persName>刹微尘数<name role="" type="person">香水海</name>。有十不可说 <lb ed="X" n="0718a12"/><lb ed="R104" n="0176b07"/>微尘数世界种安住。一一世界种。复有不可说<persName>佛</persName>刹 <lb ed="X" n="0718a13"/><lb ed="R104" n="0176b08"/>微尘数世界。西方极乐亦在其中。首楞严云。若飞心 <lb ed="X" n="0718a14"/><lb ed="R104" n="0176b09"/>中兼福兼慧。及与净愿。自然心开见十方<persName>佛</persName>。一切净 <lb ed="X" n="0718a15"/><lb ed="R104" n="0176b10"/>土。随愿往生。今灵干所生。其为<name role="" type="person">极乐净土</name>邪。其为馀 <lb ed="X" n="0718a16"/><lb ed="R104" n="0176b11"/>方净土邪。俱未可知。然则但觐弥陀。即是直趣华藏。 <lb ed="X" n="0718a17"/><lb ed="R104" n="0176b12"/>前有善财。後有龙树。如斯轨辙。千圣同行。不遵<persName>佛</persName>敕。 <lb ed="X" n="0718a18"/><lb ed="R104" n="0176b13"/>自困多歧。是则名为可怜愍者。更以近事征之。宋明 <lb ed="X" n="0718a19"/><lb ed="R104" n="0176b14"/>州草庵道因修圆顿教观。晚主延庆。乾道三年四月 <lb ed="X" n="0718a20"/><lb ed="R104" n="0176b15"/>十七日。别徒众曰。花严世界。洞彻湛明。甚适我怀。今 <lb ed="X" n="0718a21"/><lb ed="R104" n="0176b16"/>将行矣。乃令擧所述弥陀赞曰。无边刹海海涵空。海 <lb ed="X" n="0718a22"/><lb ed="R104" n="0176b17"/>空全是莲花宫。莲宫周遍遍空海。空海独露弥陀容。 <lb ed="X" n="0718a23"/><lb ed="R104" n="0176b18"/>阿弥陀<persName>佛</persName>不生灭。难觅难拈水中月。绝非離句如是 <lb ed="X" n="0718a24"/><lb ed="R104" n="0177a01"/>身。如是感通如是说。我与弥陀本不二。妄觉潜生忽 <pb ed="X" xml:id="X58.1030.0718b" n="0718b"/> <lb ed="X" n="0718b01"/><lb ed="R104" n="0177a02"/>成异。从今扫尽空有尘。父子天然两相値。誓修三福 <lb ed="X" n="0718b02"/><lb ed="R104" n="0177a03"/>勤六念。身口意业无瑕玷。我今以此念弥陀。不见弥 <lb ed="X" n="0718b03"/><lb ed="R104" n="0177a04"/>陀终不厌。赞毕。随众唱<persName>佛</persName>数百。讽观经至上品上生 <lb ed="X" n="0718b04"/><lb ed="R104" n="0177a05"/>即敛念坐脱。极乐花严。是同是别。诸有智人。急须著 <lb ed="X" n="0718b05"/><lb ed="R104" n="0177a06"/>眼。</p></sp></cb:dialog></cb:div> <lb ed="X" n="0718b06"/><lb ed="R104" n="0177a07"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX58p0718b0601">是论作于乾隆四十八年冬十二月。既成。汪子大 <lb ed="X" n="0718b07"/><lb ed="R104" n="0177a08"/>绅评之曰。此净土正因。花严正信也。又曰。五念一 <lb ed="X" n="0718b08"/><lb ed="R104" n="0177a09"/>念。一念无念。其明年春。过丹徒。王子禹卿见而赏 <lb ed="X" n="0718b09"/><lb ed="R104" n="0177a10"/>之。为之叙。大绅颇歎为奇特。寻奉 先尙书公讳。 <lb ed="X" n="0718b10"/><lb ed="R104" n="0177a11"/>既葬。屛居僧舍。展读大经。与方外友性宗唯然相 <lb ed="X" n="0718b11"/><lb ed="R104" n="0177a12"/>质证。辄于此论时有损益。其後数年。自钱塘归。重 <lb ed="X" n="0718b12"/><lb ed="R104" n="0177a13"/>闭关文星阁中。修念<persName>佛</persName>三昧。长夏寥寂。复出前稿 <lb ed="X" n="0718b13"/><lb ed="R104" n="0177a14"/>点勘再周。录成此本。于贤首方山外。不妨别出手 <lb ed="X" n="0718b14"/><lb ed="R104" n="0177a15"/>眼。设遇雲栖老人。定当相视而笑也。</p> <lb ed="X" n="0718b15"/><lb ed="R104" n="0177a16"/><p xml:id="pX58p0718b1501">时乾隆五十六年六月晦际淸记</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b16"/><lb ed="R104" n="0177a17"/> <lb ed="X" n="0718b17"/><lb ed="R104" n="0177a18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>花严念<persName>佛</persName>三昧论<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0715b1501" to="#end0715b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0715c1401" to="#end0715c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716a1701" to="#end0716a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716b0801" to="#end0716b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716b2401" to="#end0716b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716c0101" to="#end0716c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0717a0501" to="#end0717a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0717a1601" to="#end0717a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0717c2201" to="#end0717c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0715b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0715c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0717a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0717a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0717c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717c2201">剌【CB】，刺【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>